تمام پدیده ها در مقام خلقت، سازگار با حکمت الهی هستند

حجت‌الاسلام علی رمضانی از مبلّغان شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به تفاوت ماهیتی میان خیر و شر اظهار داشت: از منظر معرفت‌ شناختی، حسنات و خیرات عناوین «وجودی» هستند، در حالی که شرور و سیئات عناوین «عدمی» محسوب می‌شوند. هرگاه می‌گوییم امری «حسن» یا خوب است، در واقع به وجود یک کمال و صفت مثبت اشاره داریم، اما وقتی چیزی را «سیئه» یا بد می‌نامیم، یعنی آن امر از یک عنوان وجودی و کمال خاص محروم است.

کارشناس دینی با تبیین این نکته افزود: اگر از نفس عمل و متن حادثه انتزاع کنیم، در هر دو حالت خوب و بد، ماهیت عمل یکی است؛ تفاوت در این است که آیا آن عمل با هدف و غرض الهی سازگاری دارد یا خیر. این نگاه به ما می‌آموزد که شرّ، حقیقتی مستقل در هستی ندارد، بلکه همان «نبودنِ» خیر در جایی است که باید می‌بود.

هر آنچه خدا آفریده نیکوست

مبلّغ شهرستان آمل با استناد به آیات «اللَّهُ خالِقُ کُلِّ شَیْ‏ءٍ» و «خَلَقَ کُلَّ شَیْ‏ءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِیراً» تصریح کرد: بر اساس آیات قرآن کریم، هیچ موجودی در جهان هستی نیست که خارج از اراده و خلقت الهی باشد. وی با اشاره به آیه «الَّذِی أَحْسَنَ کُلَّ شَیْ‏ءٍ خَلَقَهُ» ابراز داشت: خداوند در هر خلقتی، نیکویی و حسنی را قرار داده است؛ اما این «حسن»، همان حسنی است که لازمه خلقت است و هرگز از آن جدا نمی‌شود.

حجت‌الاسلام رمضانی با بیان اینکه اجزای نظام عالم با یکدیگر در سازگاری کامل هستند، یادآور گردید: محال است پروردگار متعال، چیزی را خلق کرده باشد که با اجزای دیگر ناسازگار باشد یا مانع رسیدن به هدف خلقت شود.

وی با تأکید بر قدرت مطلق الهی و استناد به عبارت «وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ» تأکید کرد: خداوند مقهور هیچ چیزی نمی‌شود و هیچ موجودی نمی‌تواند اراده او را در نظام تکوین باطل کند یا او را در رسیدن به غرضش از خلقت عاجز سازد.

تضاد میان تقدیر تکوینی و مسئولیت اخلاقی

کارشناس دینی با تحلیل آیه «کُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ» (نساء: 78) اظهار داشت: از نظر تکوینی و هستی‌شناختی، هر اتفاقی در جهان، چه شیرین و چه تلخ، از ناحیه خداوند است، زیرا او تنها ناظم نظام عالم است و هیچ موجودی شریک در تدبیر او نیست.

حجت‌الاسلام رمضانی تصریح کرد: وقتی قرآن می‌ فرماید «همه از ناحیه خداست»، یعنی هیچ حادثه‌ای خارج از دایره تقدیر او نیست و زمام هستی را غیر از او در دست ندارد.

وی با اشاره به لغزش برخی از افراد یادآور گردید: برخی از افراد، در پیروزی‌ها و نعمت‌ها می‌گویند «این از سوی خداست»، اما در سختی‌ها و سیئات، آن را به پیامبر خدا (ص) یا دیگران نسبت می‌دهند. این نوع تفکر، ناشی از عدم درک حقیقت توحید است، زیرا در مقام خلقت، هر چیزی که وجود دارد، از آن جهت که موجود است، منسوب به خالق است.

مسئولیت انسان در ایجاد سیئات؛ بازتاب اعمال در سرنوشت

مبلّغ شهرستان آمل ابراز داشت: اگرچه از نظر تکوینی همه چیز از خداست، اما از نظر اخلاقی و نسبتی، قرآن کریم سیئات و بلاها را به خود انسان‌ها نسبت می‌دهد. وی با استناد به آیه «ما أَصابَکَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ، وَ ما أَصابَکَ مِنْ سَیِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِکَ» یادآور گردید: نعمت‌ها به دلیل رحمت الهی هستند، اما ریشه مصائب در اعمال و انتخاب‌های خود انسان نهفته است.

حجت‌الاسلام رمضانی با اشاره به آیات سوره رعد و انفال تصریح کرد: خداوند کریم نعمت‌های خود را از قومی نمی‌گیرد، مگر آنکه آن‌ها چیزی را در درون خود تغییر دهند. هرگونه تغییر در وضعیت زندگی یا رسیدن به سختی‌ها، نتیجه مستقیم تغییرات درونی و رفتاری انسان‌هاست. درک این حقیقت که «حسن» در خلقت نهفته است و «سیئه» نتیجه قصور انسانی است، انسان را به سوی پذیرش رضا و تسلیم در برابر تقدیر الهی و در عین حال، تلاش برای اصلاح نفس سوق می‌دهد تا از دایره سیئات خارج شده و در مدار حسنات قرار گیرد.